Hãy trân trọng hành tinh nước – loại của cải quý hiếm

Hãy trân trọng hành tinh nước - loại của cải quý hiếm

Tuy đối với người châu Âu, vấn đề thường là ngập lụt chứ không phải thiếu hụt, nhưng điều hiển nhiên là hiện nay trên toàn thế giới, có 1/5 số cư dân không có được nước sạch để dùng. Trong vòng 1 thế kỷ, dân số thế giới đã gia tăng gấp 3 lần, trong khi việc sử dụng nước lại tăng 6 lần.

Đến năm 2025, sẽ có 6 tỷ người trên hành tinh. Lúc ấy có 3 tỷ người sẽ không có đến 1.700m3 nước để dùng mỗi năm, tức thấp hơn “ngưỡng báo động” của LHQ. Nếu không có nước, tất nhiên sẽ không có sự sống trên trái. Vậy nên hãy trân trọng hành tinh nước – loại của cải quý hiếm

Cách đây 4 tỷ năm, các dạng sống đầu tiên đã xuất hiện trong lớp nước bao phủ trái đất sơ khai. Là môi trường thuận lợi cho sự sống, nước cũng là thành phần chính bên trong sinh vật, và chiếm đến 70% khối lượng chung. Như thế nước là 1 yếu tố chủ yếu của sinh quyển. Nó có nhiều dạng: lỏng, khí và rắn. Tuy nước có mặt khắp nơi, nhưng các sinh vật trên cạn lại chỉ có thể sử dụng được dưới dạng nước ngọt (tức nước không mặn). Thế nhưng nước bao phủ 3/4 bề mặt Trái đất chủ yếu là nước mặn (97,5%), còn nước ngọt (2,5% còn lại) chỉ chiếm 37.800km. Ngoài ra, 1 lượng lớn nước ngọt lại ở dưới dạng rắn (các địa cực, băng hà). Nước ngọt dưới dạng lỏng thường khó tiếp cận được vì ở quá sâu (các tầng nước ngầm), và chiếm 2,24% tổng lương nước ngọt. Kết luận: chưa đến 0,03% lượng nước trên hành tinh là có thể sử dụng được. Theo thời gian, con người đã nghĩ ra nhiều kỹ thuật giúp gia tăng trữ lượng nước: đập, khai thác nước ngầm, lọc nước biển. Thế nhưng nhu cầu ngày càng tăng có nguy cơ vượt quá tài nguyên. Nhu cầu sử dụng nước toàn hành tinh hiện nay là 4.000km3 mỗi năm. Điều gì sẽ xảy ra vào năm 2050 khi mà dân số thế giới là 10 hoặc 12 tỷ người ? Nước mặt cũng như nước ngầm đang bị ảnh hưởng nặng nề.

Hãy trân trọng hành tinh nước - loại của cải quý hiếm - Ảnh 1

Đa số các dòng sông, ao hồ va tầng nước ngầm ngày càng bị ô nhiêm trầm trọng hơn (chỉ còn 2 con sông Amazone và Congo là được xem như sạch). Những dòng sông đi qua các thành phố lớn đều đã “chết” về mặt sinh học. Sự ô nhiễm có ở mọi quốc gia, nhưng tại các nước công nghiệp, nhiều quy định đã được đề ra từ vài thập niên qua để bảo vệ tài nguyên quốc  gia, chủ yếu nhắm vào việc xử lý nước thải. Ngược lại, các nước đang phát triển khó mà đảm đương nổi phí tổn của những kỹ thuật làm sạch nước. Hiện nay theo OMS, hàng năm có từ 3 đến 4 triệu người chết do bệnh tật liên quan đến chất lượng nước sinh hoạt tồi tệ. Ngoài ô nhiễm, còn thêm nạn phí phạm nước. Trong khi tại một vài nơi sự khan hiếm nước đã bắt đầu nghiêm trọng, một phần lớn nước khai thác lại bị mất đi một cách phí phạm. Tại châu Á, châu Phi hay châu Mỹ Latinh, nơi mà các hệ thống dẫn thủy đều tồi tệ, người ta ước tính sự mất mát đến 50 hoặc 60%. Nước mât qua những hệ thống phân phối hay do bóc hơi.

Kết quả là với 1ha đất, các quốc gia đó dùng nước nhiều gấp 2 lần nhưng sản lượng lại kém hơn 3 lần so với những nước giàu. Và lại không có hạ tầng cơ sở để tái sinh nước. Do vậy nước chỉ sử dụng được 1 lần, trong khi nước sông ở Pháp có thể tái sử dụng đến 6 lần. Một nhận định khác: trong trường hợp có xung đột chính trị hay lãnh thổ, nước có thể là 1 vũ khí chiến lược đối với quốc gia nào kiểm soát được thượng lưu 1 dòng sông. Mối đe dọa này là thực tế: LHQ đã 1 liệt kê được 300 vùng có nguy cơ xung đột tiềm tàng. Trung Đông là khu vực đặc biệt tế nhị. Israel nắm giữ thượng nguồn sông Jourdain ,mà hạ lưu là Jordanie, Syrie và Liban. Còn nguồn 2 sông Tigre và Euphrate lại thuộc về Thổ Nhĩ Kỳ, cuối nguồn là Irak và Syrie. Tình trạng này có thể xấu đi vì một khi những con đập ở Thổ Nhĩ Kỳ hoàn tất, chúng sẽ lấy mất gần 1/3 lưu lượng sông Euphrate. Ai Cập, Soudan và Ethiopie lại tranh giành nước sông Nil.,

Ở Đông Á, người ta nhận thấy có sự căng thẳng giữa Ấn Độ và Pakistan về việc kiểm soát dòng Indus, còn Ấn Độ và Bangladesh lại mâu thuẫn về sông Gange và Brahmapoutre. Một vài con số trong việc sử dụng nước:

–    70% nước dùng cho nông nghiệp.

–    20% cho công nghiệp.

–    10% cho sinh hoạt gia đình.

Mỗi ngày bình quân:

–    1 người Mỹ dùng 700 lít nước.

–    1 người châu Âu dùng 200 lít nước.

–    1 người châu Phi dùng 30 lít nước.

Đối diện với vấn đề nước, việc đề ra những chính sách khu vực là cần thiết. Ưu tiên hiện nay là hợp lý hoá sự quản lý tài nguyên nước. Thế nhưng về biện pháp, các ý kiến trái ngược nhau. Những định chê quốc tế kêu gọi khu vực tư nhân đầu tư nhiều hơn. Muốn thế, cần phải ấn định 1 giá nước. Điều này giúp hạn chế sự phí phạm nước và giúp nhà đầu tư có lợi nhuận. Còn các nhà sinh thái lại đòi hỏi sự tự do sử dụng nước cho tất cả mọi quốc gia. Họ cho đó là quyền cơ bản của con người.

Nguồn tổng hợp
 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *