“Hàng độc” trong bể cá khi nuôi một con quái vật được cho là “mốt”

“Hàng độc” trong bể cá khi nuôi một con quái vật được cho là “mốt”

Cá chình là loài cá có tính thích ứng rộng với độ mặn nên có thể sống được ở nước mặn, nước lợ, nước ngọt. Hiện đang là mốt của dân chơi Mỹ

Nuôi cá chình chung với các chú cá xinh đẹp trong tiểu thuỷ cung tại gia đang là mốt của dân chơi Mỹ. Chủ đề về các sinh vật ăn thịt được nuôi trong bể cá luôn là tâm điểm dấy lên nhiều tranh luận, các loài cá chình (thuộc họ Muraenidae) cũng không ngoại lệ. Thêm vào đó, chúng có khá nhiều kích cỡ đến độ chủ nhân của chúng có thể nghĩ mình đang sở hữu… một con quái vật!

Những “đòi hỏi” kinh khủng của cá chình

Muraenidae có gần 200 chủng loài chính thức, mặc dù 20 trong số đó đến nay vẫn chưa được xác định rõ. Chúng có kích thước từ nhỏ bé (30 cm) như loài cá chình mặt đỏ (red-face) có tên khoa học là Monopenchelys acuta đến khổng lồ như loài Gymmothorax javanicus, có độ dài lên đến hơn 3,5 m và nặng gần 18kg. Cá chình là loài có thân mình dài, rắn chắc nên bể nuôi thường phải lớn để đáp ứng đủ không gian sống cho chúng. Ngay cả các loài nhỏ nhất cũng yêu cầu bể nuôi có khả năng chứa ít nhất là 200 lít nước trong khi mô hình lý tưởng là 300 lít.

“Hàng độc” trong bể cá khi nuôi một con quái vật được cho là “mốt” - Ảnh 1

Tất cả chúng đều là loài ăn thịt, thức ăn bao gồm tôm, cá, cua hay bất cứ sinh vật biển nào lang thang trong đêm khi chúng đang săn mồi. Thực tế, bạn có thể xác định thức ăn ưa thích của các chú cá chình qua bộ răng và hàm của chúng. Ví dụ như loài Echidna có hàm to, ngắn, bộ răng nhỏ và hình móc dùng để nghiền nát lớp vỏ cứng bên ngoài của tôm, cua. Loài Gymmothorax và Muraena có răng nhọn và dài hơn để giữ và xé thịt cá. Vì cá chình là loài vật hoạt động về đêm nên thị lực chúng rất kém, ngược lại khứu giác lại cực kỳ nhạy bén. Đây là giác quan chủ yếu giúp chúng phát hiện và săn đuổi con mồi.

Mỗi một con cá chình đều có lãnh thổ riêng để tìm thức ăn. Thông thường, chúng sẽ phóng thẳng đến bất cứ vật thể lạ nào lọt vào khu vực của mình. Nếu xác định đúng là con mồi, chúng sẽ cuộn mình lại theo hình chữ “S” rồi lập tức tấn công. Đòn tấn công của cá chình chớp nhoáng đến độ mắt người khó mà quan sát được. Giống như các loài sát thủ khác, đôi khi chúng cũng để lỡ cơ hội. Nhưng bất kể có bắt được con mồi hay không, sau đó chúng sẽ lại tiếp tục tuần tra khu vực để tìm thêm thức ăn.

Nuôi cá chình trong bể cá

Một trong những điều thú vị nhất khi lặn là được thấy hệ thực vật sinh sống dưới đáy biển. Đặc biệt là hệ thực vật phát triển nơi các rặng đá san hô. Sau khi trở về, người đi lặn luôn cảm thấy tự hào như thể họ vừa thăm qua bể cá của riêng mình, đặc biệt là khi tham gia lặn thật sự trong các bể cá khổng lồ. Đi cùng niềm vui sướng hãnh diện đó lại là cảm giác bứt rứt vì bể cá đó vẫn chưa đủ đẹp, vẫn còn thiếu một vài sinh vật mình yêu thích. Trong hoàn cảnh đó, cá chình biển thường là loài hay được nhắc đến bên cạnh cá mú như một ý tưởng để hoàn thiện bể cá. May mắn là cá chình có thể nuôi trong bể. Dĩ nhiên là kèm theo vài yêu cầu nhất định mà sau đây chúng ta sẽ đi sâu tìm hiểu chế độ ăn uống thức ăn của cá chình như thế nào cho phù hợp.

Lượng dinh dưỡng có trong bể cá

Như đã kể trên, cá chình là loài ăn thịt và chúng ăn cũng rất nhiều, chế độ ăn này là vấn đề lớn nhất cho người nuôi. Tại sao là dinh dưỡng? Bạn có thể thắc mắc vì sao dinh dưỡng lại quan trọng để nuôi cá chình và để duy trì bể cá của mình. Có một vài lý do nhưng trước hết hãy tìm hiểu về điều kiện nước ở những rặng san hô tự nhiên. Cho rằng bản chất san hô không cần dinh dưỡng là không chính xác. Tuy nhiên về phương diện tổ chức bể cá thì người nuôi nên làm theo nhận định này vì dinh dưỡng dư ra trong nước thường gây hại cho san hô ngoài tự nhiên, và cũng tương tự đối với san hô trong bể. Lấy thí dụ, dinh dưỡng dư ra sẽ kích thích các loại tảo phát triển, lấn át các chuỗi polys của san hô và làm chúng ngạt thở. Tương tự như vậy trong bể cá.

Hãy nghĩ đến lớp tảo nâu dày (tảo cát) sẽ che kín mặt gương của bạn. Chắc chắn chúng cũng làm thế với những rặng đá trong bể, hậu quả là ngăn chặn sự phát triển của các vi khuẩn tự nhiên giúp giải phóng dinh dưỡng. Dư thừa dinh dường cũng làm giảm chất lượng nước ở các tầng khác nhau và ảnh hưởng đến việc hình thành hệ sinh thái xung quanh dãy san hô. Ngoài ra, nếu bạn đã nuôi tảo và quyết định loại bỏ nó (như điều chỉnh ánh sáng, thay đổi thành phần nước), thì số sinh vật chết cũng góp phần làm thay đổi lượng dinh dưỡng trong nước. Những thay đổi này rất phổ biến khi nuôi cá, nên cứ giả sử thêm một động vật ăn thịt khổng lồ vào nữa thì môi trường nước của bạn khó xử lý như thế nào.

“Hàng độc” trong bể cá khi nuôi một con quái vật được cho là “mốt” - Ảnh 2

Yêu cầu trái ngược nhau

Vì san hô dị ứng với dinh dưỡng dư thừa trong nước nên bể cá của bạn phải được giữ càng ít dinh dưỡng càng tốt. Như thế khi thêm vào một động vật ăn thịt như cá chình, bạn thấy mình phải đáp ứng  những yêu cầu hoàn toàn trái ngược nhau để đảm bảo điều kiện sống cho cả hai. Vậy phải làm gì để đạt được điều đó?

Một số giải pháp

Hiển nhiên như mặt trời mọc và lặn mỗi ngày, có nhiều người mong được nuôi cá chình trong bể cá bất chấp bất cứ khó khăn nào. Thế nên thay vì bàn về những thứ bạn không nên cho vào bể cá thì bài viết này sẽ đưa ra một số giải pháp cho những người có ước vọng như thế.

Dinh dưỡng

Về cơ bản, chúng ta có thể kết luận rằng nếu muốn nuôi một con cá chình trong bể cá, có hai điều chính cần phải thực hiện. Thứ nhất và quan trọng nhất, bạn phải luôn luôn duy trì cho được lượng dinh dưỡng thật thấp trong bể, không phải chỉ những lúc chợt nhớ đến hay thấy thuận tiện cho mình. Thành phần trong nước bao gồm: ammoniac (NH3), ammonium (NH4), nitrite (NO2), và nitrate (NO3). Ngoài ra, còn có hai thành phần đáng quan tâm nữa, đó là silicates và phophates. Nhìn chung, trong khi cá chình có vẻ “bất khả xâm phạm” thì sự sinh trưởng của rặng san hô tỏ ra rất nhạy cảm. Bạn cần chú trọng chăm sóc và để ý đến yêu cầu của chúng.

Dinh dưỡng dư thừa sẽ phát sinh từ thức ăn của cá chình. Bỏ quên vài con tôm hay mực trong giỏ cá sau chuyến đi câu, hoặc vớt một con ốc chết trong bể được một hai ngày, bạn sẽ thấy chúng thối rữa và bốc mùi đến mức nào. Cứ tưởng tượng bể cá yêu quý của bạn được lấp đầy với hàng trăm mảng thức ăn trôi nổi để thay thế cho một hệ sinh thái đã chết. Những ai trong các bạn từng thấy cá chình biển tấn công một con cá lớn, sau đó để lại vài phần cơ thể rã nát “lượn lờ” trong bể hàng giờ đồng hồ sẽ hiểu tôi muốn nói gì. Cũng tương tự như cảnh một chú chim đâm sầm vào chiếc tải đang chạy với vận 100km/giờ.

Những phần cơ thể đó sẽ dần phân hủy và làm tăng lượng dinh dưỡng trong nước lên đáng kể. Cũng tương tự như vậy đối với những mảnh sò hay cá tươi sót lại sau khi cho cá chình ăn. Đừng quên những lần bạn xem cá chình biển ăn những chú cá lớn, thay vì nuốt chửng cả con cá, nó đập con cá vào đá san hô, thong thả ăn một nửa và để nửa còn lại tự do “chu du” khắp nơi cho đến lúc nó tìm lại được và thanh toán nốt. Mà cá thì rất giàu “sinh tố” và nhiều chất dinh dưỡng, đủ để biến một bể cá xinh đẹp thành vũng bùn trong tích tắc. Dĩ nhiên có một số loài cá làm công việc dọn dẹp, giải quyết các mảnh trôi nổi đó.

“Hàng độc” trong bể cá khi nuôi một con quái vật được cho là “mốt” - Ảnh 3

Chúng sẽ rất yêu con cá chình của bạn, nhưng dù sao bọn “ăn theo” này cũng không thể “xực” hết lượng thức ăn dư thừa đó. Có nhiều cách để làm giảm lượng dinh dưỡng trong nước và duy trì nó ở mức thấp nhất. Sử dụng các loại sỏi và cát có lượng lớn các thành phần đã loại bỏ protein và lọc nước được xem là cách tốt nhất. Loại bỏ protein được cho là quá hiệu quả, thậm chí loại luôn cả những vật chất cần thiết cho san hô.  Nhưng đừng bận tâm quá vì bạn có thể đều đặn thay đổi điều kiện nước một cách dễ dàng, giúp cân bằng lại những khoáng chất đã mất đi khi bổ sung thêm vào nước một ít nước muối tinh khiết.

Khi bạn thay nước cho bể cá, cách tốt nhất là đều đặn thay từng phần nước một nhằm duy trì một môi trường lành mạnh trong bể bất kể là bạn nuôi san hô hay cá vàng cũng vậy. Cá thích nước mới cũng như con người thích không khí trong lành. Nếu bạn từng bị kẹt trong một căn phòng đông đúc một thời gian, và giờ chẳng hạn, rồi sau đó bước ra ngoài, thì bạn sẽ hiểu rõ “kinh nghiệm” này. Nước sẽ làm cho cá cũng như các sinh vật khác trong bể phấn khích lên giống như không khí trong lành làm với bạn. Bạn phải thay nước ít nhất là 15% mỗi tuần. Bạn không thể lần lừa vì cá của bạn, san hô của bạn và tất cả các sinh vật trong bể đều phụ thuộc vào công việc này.

Sự tương tác

Điều thứ hai bạn cần lưu ý là sự tương tác qua lại giữa những chú cá cùng nuôi trong bể. Loài cá chình thường rất phức tạp trong việc xác định đâu là các sinh vật được nuôi cùng chúng và đâu là thức ăn của chúng. Đương nhiên bạn sẽ có nhiều con cá chình (mặc dù không được khuyến khích cho lắm). Một con có thể xem chú tôm dọn dẹp của bạn là láng giềng thân thiết và để chú ta bám trên làn da trơn trợt của mình, trong khi đó thì con còn lại sẽ xem chú ta như món tráng miệng ngon lành – mỗi con mỗi khác.

Bạn chắc cũng đồng tình rằng, còn có nhiều sinh vật sống trong bể ngoài san hô và cỏ chân vịt. Tôm, cá sao, sò, ốc sên, và vô số các loài không xương sống khác đều góp phần tạo nên một hệ sinh thái trong bể. Khi nuôi cá chình hay bất kỳ sinh vật ăn thịt to lớn nào khác, bạn đang đánh liều cả hệ thống đó. Chắc là bạn đã nhận ra được điều đó. Một bể cá san hô tươi đẹp với một cặp cá chình có vẻ đẹp riêng của nó mà không cần những sinh vật trôi nổi nhỏ bé kia.

Đôi điều còn lại

Không giống các loài cá ăn thịt khác, có thể ăn thức ăn không phải thịt, cá chình là loài cần có chế độ ăn uống ổn định. Chế độ này thật sự ảnh hưởng rất nhiều đến sức khoẻ và sắc vóc của những sinh vật khác cùng bể cá. Nếu bài viết này giúp bạn nhận ra được điều đó, thì bạn chắn chắn sẽ có những lựa chọn đúng đắn khi quyết định thêm vào bể cá của mình một loài như cá chình biển.

Nguồn tổng hợp

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *